Smitleiðir Sárasótt smitar venjulega um slímhúð kynfæra við samfarir en getur einnig smitað um aðrar slímhúðir, s.s. í munnholi og endaþarmi. Dæmi eru um að smit komist í gegnum húð, t.d. á fingrum.
Sýkt móðir getur smitað fóstur sitt á meðgöngu.
Einkenni Sárasótt byrjar sem eitt eða fleiri hörð, eymslalaus, vessandi sár, 3–10 mm í þvermál. Sárin koma oft 1–6 vikum eftir smit á þeim stað sem bakterían komst inn í líkamann. Oft er erfitt að finna sárið ef það er inni í leggöngum, við endaþarminn eða inni í þvagrás þar sem sárið er oftast sársaukalaust. Ef engin meðferð er gefin hverfur sárið af sjálfu sér eftir 3–6 vikur. Þótt sárið hverfi lifir bakterían samt áfram í líkamanum. Eftir 1–3 mánuði kemur sjúkdómurinn oft fram aftur og þá sem útbrot á húðinni. Þessu getur fylgt hiti, flökurleiki, þreyta, liðverkir og hárlos. Jafnvel þessi einkenni geta horfið án meðferðar.
Fylgikvillar Hafi fullnægjandi meðferð ekki verið gefin á fyrstu stigum sjúkdómsins getur bakterían sest að í ýmsum vefjum líkamans og valdið þar sjúkdómum síðar á ævinni, s.s. hjarta- og taugasjúkdómum. Smitist fóstur á meðgöngu getur bakterían valdið varanlegum skaða á því.
Greining Sjúkdómurinn er greindur með blóðprófum þó hægt sé að greina hann á frumstigi með sýnatöku úr sári. Ef tekið er penísillín í ófullnægjandi skömmtum getur sýkillinn leynst í marga mánuði áður en hægt er að greina hann í blóðprufum.
Meðferð Sárasótt er læknuð með penísillíni sem oftast er gefið í sprautum í 10–17 daga. Allir rekkjunautar viðkomandi einstaklings verða að koma í skoðun þar sem afleiðingar sjúkdómsins geta verið alvarlegar.
Efni fengið af heimasíðu
Landlæknis birt með góðfúslegu leyfi.