Lyfja

Fyrsta stigið gæti tekið allt frá nokkrum dögum upp í fáein ár. Annað og þriðja stig geta tekið frá nokkrum klukkustundum upp í nokkrar vikur. Fjórða stigið skiptir sköpum, það geta liðið mánuðir áður en menn eru orðnir vissir um að þá langi ekki framar til að reykja.

Leiðbeiningar um notkun bæklingsins

Lestu hann jafnóðum og þú gengur í gegnum stigin fjögur. Hafðu hann ævinlega nærtækan til að minna þig á að hverju þú stefnir. Náir þú fjórða stigi en fallir, skaltu einfaldlega hefja baráttuna aftur frá grunni.

Margir þurfa að reyna oftar en einu sinni að hætta áður en þeim tekst það fyrir fullt og allt. Hafir þú reynt áður og mistekist skaltu gera eina tilraun enn. Kannanir Hagvangs hf. fyrir Tóbaksvarnanefnd sýna að meirihluti fullorðinna Íslendinga reykir ekki, um 35% hafa aldrei reykt og 24% eru hættir að reykja. Það jafngildir því að um 40 þúsund núlifandi Íslendingar hafi sagt skilið við tóbakið. Þú hlýtur að geta það líka.

1. Hugsaðu um að hætta

Stóra spurningin er: Viltu í raun og veru hætta að reykja? Það er lykillinn að árangrinum. Ef það er fastur ásetningur þinn að hætta, þá eru mestar líkur á að þér takist það. Fjöldi fólks hefur undrast hve auðvelt var að hætta að reykja eftir að það loksins hafði gert upp hug sinn. Til þess að auðvelda þér að taka þessa ákvörðun skaltu hugsa um allt það sem þú græðir á að hætta.

jafnskjótt og þú hættir…

… losnar þú við dýran og heilsuspillandi ávana,

… aukast fjárráð þín,

… fer að verða betri lykt af þér og þú losnar við andremmu og gula litinn á tönnum og fingrum,

… verður þú hressari og átt auðveldara með andardrátt, t.d. eftir að ganga upp stiga eða hlaupa á eftir strætisvagni,

… losnar þú við áhyggjur af því að þú gætir verið að drepa þig.


Þegar fram í sækir …

… hverfur sígarettuhóstinn,

… áttu síður á hættu að fá kvef og aðrar öndunarfærasýkingar,

… sneyðir þú hjá þeim margfalda háska sem reykingamenn verða að horfast í augu við.


Margt fólk sem látist hefur af völdum reykinga hefði getað lifað 10, 20 eða jafnvel 30 árum lengur. Þeir sem deyja af völdum reykinga hafa að jafnaði tapað tíu til fimmtán árum af ævi sinni.

Sé litið til framtíðar 1000 ungmenna sem reykja má samkvæmt breskri áætlun gera ráð fyrir að 6 farist í umferðarslysum en um 250 deyi fyrir aldur fram vegna reykinga.

Hættir þú að reykja áður en þú hefur fengið af því krabbamein, hjartasjúkdóm eða lungnasjúkdóm sleppur þú að mestu við þá hættu að deyja eða verða örkumla af völdum reykinga.

Fjölskylda og vinir

Ekki einungis þú, heldur einnig fjölskylda þín, vinir og samstarfsmenn hagnast á því að þú hættir að reykja.

• Þau njóta betra andrúmslofts.
• Samvistir við þig verða á ýmsan annan hátt ánægjulegri. Á ensku hefur það til dæmis verið orðað svo: "Kiss a nonsmoker and taste the difference". (Kysstu þann sem ekki reykir og finndu muninn).
• Börn sem búa á reyklausum heimilum eru í miklu minni hættu en önnur börn á að fá kvef, lungnabólgu og aðra öndunarfærasjúkdóma.
• Börnin þín byrja síður að reykja ef þú reykir ekki. Reykingamaðurinn er sjálfur í mestri hættu vegna reykinga sinna en setur líka þá sem umgangast hann í aukna hættu á að fá ýmsa lungnasjúkdóma.

Ávinningur fer því að koma fram strax á fyrsta degi og verður æ meiri og varanlegri.

Hvað er það þá sem dvelur þig?

"Ég hef reynt áður en löngunin var of sterk."

Það er sama hve löngunin er sterk í fyrstu, hún hverfur með tímanum svo framarlega sem þú lætur ekki undan henni. Löngunin hverfur miklu fyrr ef þú lætur ekki glepjast af einni og einni sígarettu.

"Það er ekki rétti tíminn núna."

Satt er það undir vissum kringumstæðum getur verið erfitt að hætta að reykja, t.d. þegar maður er undir miklu álagi. Veldu þér því hagstæðan tíma. En gættu þess að hann má ekki vera of fjarlægur.

"Ég gæti fallið."

Það er mikið rétt, en þú kemst ekki að því að óreyndu. Þó að þér takist ekki í fyrsta sinn getur þér gengið betur næst. Margir eru búnir að reyna jafnvel aftur og aftur áður en þeim tekst endanlega að hætta að reykja.

"Ég hætti einhverntíma."

Hættu strax, af þeirri einföldu ástæðu að því lengur sem þú reykir því mera tjón vinnur þú líkama þínum og þeim mun erfiðara getur einnig orðið að hætta.

"Ég missi það eina sem veitir mér ánægju."

Bíddu bara þar til þú ferð að sjá hversu gott það er að vera laus við tóbakið. Eftir að þú hefur sigrast á því verður mun ánægjulegra að lifa lífinu. Til dæmis mun maturinn bragðast betur.

"Ég get ekki lagt það á fjölskylduna, ég yrði óhæf(ur) í sambúð."

Hugsaðu um það sem þú leggur á fjölskyldu þína með allri þessari tóbaksmengun. Það er vel þess virði að vera geðstirður í nokkrar vikur til þess að öðlast hreinna umhverfi, betri heilsu og lengra líf.

"Ég gæti ekki verið tóbakslaus."

Reyndu og sjáðu til. Þú gast það áður en þú byrjaðir að reykja og getur það eins eftir að þú ert hætt(ur).

"Ég þyngist ef ég hætti."

Já, þú gætir ef til vill þyngst eitthvað en líklega muntu losna við aukakílóin aftur innan fárra mánaða, sérstaklega ef þú fylgist svolítið betur með því sem þú lætur ofan í þig. Það er miklu hættulegra að halda áfram að reykja en þyngjast við að hætta reykingum. Finnist þér að þú þyngist til baga geturðu tekist á við það vandamál þegar stóri vandinn, reykingarnar, er úr sögunni.

"Ég kannast við einn sem reykti eins og skorsteinn og varð samt 84 ára."

Það er nú svo. Sumir reykingamenn ná háum aldri og það þótt þeir hafi reykt mikið. En hinir eru miklu fleiri sem deyja um aldur fram, einmitt vegna þess að þeir reyktu.

"En ég gæti hófs í reykingum mínum."

Það er auðvitað skárra en að reykja mikið. Engu að síður er skaðlegt að reykja þó ekki séu nema örfáar sígarettur á dag. Og andrúmsloftið mengast af hverri sígarettu sem reykt er.

"Ég reyki aðeins sígarettur með lítilli tjöru."

Láttu engan villa um fyrir þér. Sígarettur með minni tjöru eru engu að síður mjög skaðlegar. Eina sígarettan sem talist getur hættulaus er sú sem aldrei er reykt.

2. Búðu þig undir að hætta

Veldu daginn

Byrjaðu á því að ákveða hvenær þú ætlar að hætta að reykja. Gefðu þér góðan fyrirvara, gjarnan mánuð eða meir. Mundu þó, að því lengra sem líður því meiri líkur eru á að þú farir að finna þér afsökun fyrir að "hætta við að hætta".

Að jafnaði er ráðlegt að velja sér tíma þegar maður býst ekki við að verða undir miklu álagi. Þó er það ekki einhlítt. Sumir eru þannig gerðir að þeir geta átt auðvelt með að hætta eða gera hlé á reykingum meðan allt leikur í lyndi. Bjáti svo eitthvað á, þá hættir þeim til að falla. Þessu fólki getur hentað betur að hætta að reykja þegar ekki blæs mjög byrlega fyrir því.

Reyklaus svæði

Strax og þú hefur ákveðið daginn skaltu byrja á að koma þér upp reyklausum svæðum, einkum þar sem þú dvelst að jafnaði lengst, t.d. á heimilinu, á vinnustaðnum, í bílnum. Þegar þú hefur einu sinni ákveðið að tiltekinn staður skuli vera reyklaus, máttu ekki hvika frá því hvað sem á dynur.

Ef þú ert á reyklausu svæði, t.d. heimili þínu, og löngunin er alveg að sliga þig verður þú annað hvort að standast löngunina eða bregða þér út fyrir, svo sem út á svalir eða tröppur, til að fá þér reyk.

Reyklausu svæðin eru eins konar æfinga- og tilraunastaðir fyrir það algera reykleysi sem koma skal. Því fleiri sem þau verða því aðveldari verður baráttan við tóbakslöngunina þegar þú hættir alveg að reykja.

Rjúfðu vanann

Reykingar eru í aðra röndina vani sem oft er háður stund og stað. Takist þér að rjúfa þau tengsl, getur þú brotið vanann á bak aftur. Besta ráðið er að forðast þær aðstæður sem kalla fram löngun til að reykja. Sé þér það ómögulegt verður þú að berjast gegn lönguninni.

Sestu nú niður og hugsaðu með þér hvar og hvenær þú ert vanur að reykja.

Færðu þér venjulega eina sígarettu eftir morgunverð eða aðrar máltíðir?

• Í vinnuhléum?
• Þegar þú horfir á sjónvarp?
• Þegar þú ferð að hitta vini og kunningja?

Þegar þú hættir að reykja geta þessar aðstæður reynst þér skeinuhættar. Reyndu því að gera þér grein fyrir hvernig þú ætlar að standast þær. Gerðu þér einnig grein fyrir því við hvaða aðstæður þú reykir sjaldan eða aldrei.

Mundu að þegar þú hættir að reykja hamlar það gegn tóbakslönguninni að sniðganga hvað eina sem áður tengdist reykingum en auka það atferli sem ekki stóð í sambandi við reykingar. Það er einstaklingsbundið hvað hver og einn þarf að forðast. Þannig getur t.d. kaffi verið mjög varasamt fyrir einn en jafnvel hjálpað öðrum.


Leitaðu hjálpar

• Leitaðu hjálpar hjá fjölskyldu þinni og vinum.
• Fáðu þau til að styðja við bakið á þér.
• Veðjaðu við einhvern um að þú getir hætt í svo og svo langan tíma, t.d. 3 mánuði.
• Segðu fjölskyldu þinni að þú ætlir að hætta og hvers vegna. Biddu hana um stuðning og þolinmæði.

3. Þú hættir

Stóri dagurinn

Það gæti verið að þú ættir erfitt með að sætta þig við þá tilhugsun að fá aldrei framar að reykja. Taktu þá eina viku í einu. Ef þú ákveður að halda áfram að viku lokinni skaltu taka tvær vikur næst og þannig koll af kolli. Gerðu fyrsta daginn að hátíðisdegi. Sofðu t.d. vel út eða farðu óvenju snemma á fætur. Farðu í gott bað. Fáðu þér ávaxtasafa í morgunsárið, bragðið er frískandi og súrleikinn mun hjálpa þér að losna við nikótínið.

Breyttu út af vananum

Láttu nú áætlanir þínar koma til framkvæmdar. Reyndu hvað þú getur að breyta út af þeim venjum sem þú veist að vekja hjá þér sterka löngun í reyk. Því meir sem þú breytir daglegum venjum þínum, þeim mun auðveldara mun þér reynast að hætta. Þú þarft ekki að forðast þessar hættulegu aðstæður um alla framtíð, aðeins nokkrar vikur eða þangað til þú hefur lært að takast á við löngunina til að reykja.

Gerðu eitthvað annað í staðinn

Ef þú finnur ákafa löngun til að reykja er áríðandi að gera eitthvað annað í staðinn. Ef maður aðhefst ekkert og fer að óttast um sig er eins víst að maður byrji aftur að reykja. Taki menn sér eitthvað fyrir hendur er auðveldara að standast freistinguna. Til dæmis ef þú hefur haft það fyrir vana að reykja eftir mat, þá er gott að standa upp frá borðum strax að lokinni máltíð þó ekki sé til annars en að þvo upp. Ef þú finnur þér ekkert að gera má reyna að hugsa um eitthvað annað. Leiddu hjá þér hugsunina um að reykja og sannaðu til, löngunin fjarar út.

Sumu fólki finnst það hjálpa að hafa eitthvað til að fitla við, prjóna, leika sér að lyklakippunni o.s.frv. Öðrum þykir gott að sjúga eða tyggja eitthvað, enn aðrir fá sér vatnsglas ef þeir finna til löngunar í reyk.

Fráhvarfseinkenni líða hjá

Mundu að á hverjum einasta degi hefurðu trúlega tekið eitthvað milli eitt hundrað og fjögur hundruð sog af sígarettureyk og líkami þinn er orðinn háður allri þessari stöðugu nikótínsneyslu. Í fyrstu gætir þú átt til að vera órólegur og í erfiðleikum með að einbeita þér. Skapið getur orðið sveiflukennt þannig að eina stundina sértu kátur en aðra niðurdreginn. Magaverkir gætu farið að gera vart við sig og hósti þegar lungun fara að hreinsa sig.

Óþarfi er að örvænta þó að maður fái einhver þessara fráhvarfseinkenna því að þau sýna að líkamsstarfsemin er að taka breytingum til batnaðar. Líði þau ekki hjá á nokkrum vikum er rétt að leita læknis.

Það getur verið að þú sleppir við öll óþægindi. Býsna margir finna aðeins mun á sér til hins betra en naumast nokkur fráhvarfseinkenni.

Stattu þig nú

Eftir að fyrstu dagarnir eru liðnir með hrifningu sinni verður þú að halda þér við efnið. Gættu þín á að falla ekki í sama farið aftur. Þú mátt ekki reykja eina einustu sígarettu. Æfðu þig á að líta í spegil og segja við sjálfan þig: Nei takk, ég reyki ekki. Það mun hjálpa þér til að geta umgengist reykingafólk sem langar til að sjá þig byrja aftur að reykja til þess að sefa sína eigin sektarkennd.

Safnaðu þeim peningum sem annars hefðu farið til tóbakskaupa og fylgstu með því hvernig sjóðurinn vex. Reyndu ávallt að hafa nóg að gera. Gerður íbúðina hreina, breyttu til í henni, farðu oftar á staði þar sem þér dettur ekki í hug að reykja. Gerðu eitthvað sem veitir þér líkamlega útrás. Stundaðu íþróttir. Farðu út að ganga eða hlaupa eða í sund. Fáðu aðra í þetta með þér svo að þeir taki þátt í ánægju þinni.

Haltu stöðugt áfram að minna þig á hve gott er að vera hættur að reykja, það er betri lykt af þér, þú andar að þér hreinna lofti, þú hefur meiri fjárráð og það sem ætti að vera mikilvægast, það eru minni líkur að þú deyir fyrir aldur fram.

Lærðu að slaka á

Þú getur gert slökunaræfingar á eigin spýtur. Ein aðferðin er að leggjast niður og reyna að slaka á vöðvunum, hverjum á fætur öðrum. Byrjaðu á fótum, kálfum og svo framvegis. Finnirðu einhvern spenntan vöðva dregur þú hann fyrst saman fáeinar sekúndur en síðan slakarðu á honum. Fikraðu þig svona eftir líkamanum.

Önnur aðferð er að sitja uppréttur í stól á rólegum stað. Lokaðu augunum og hlustaðu á eigin andardrátt. Teldu hve oft þú andar. Ef þér finnst hugurinn leita annað á meðan skaltu bara byrja aftur að telja.


4. Að halda út

Fólk er nú hætt að undrast yfir velgengni þinni og hvetja þig til dáða. Það telur þetta útkljáð mál. En fyrir þér er þetta engan veginn búið og gert því að nú er það einmitt sem reynir á þig.

Láttu ekki afvegaleiðast

Hafi þér reynst auðvelt að hætta er ekkert skrítið þó þú hugsir kannski sem svo að þér sé alveg óhætt að fá þér eina og eina sígarettu, þú getir hvort eð er auðveldlega hætt aftur. En gáðu að þér, næst gæti það reynst þér sýnu erfiðara.

Trúlega býr í þér púki sem hvíslar sífellt einhverju að þér til þess að fá þig til að byrja aftur. Til dæmis "ein sígaretta sakar ekki" eða "þetta var óheppilegur tími sem ég valdi mér til þess að hætta" eða "kannski ætti ég að bíða með þetta þar til ég finn mér einhverja auðvelda aðferð til þess". Svona mætti lengi telja.

Ekki falla fyrir þessum afsökunum. Það finnast engin töframeðul sem geta hjálpað þér. Þetta er allt undir þér komið og þú verður einfaldlega að standa þig í eitt skipti fyrir öll.

Veittu þér eitthvað

Í hvert sinn sem þig langar í reyk skaltu minnast þess hve miklu heilbrigðari og ríkari þú ert nú eftir að þú hættir. Veittu þér og fjölskyldu sinni eitthvað fyrir þá peninga sem sparast hafa. Hafir þú hætt með einhverjum öðrum skuluð þið áfram reyna að styðja hvert annað.

Hafðu auga með þyngdinni

Nú er rétti tíminn til að fylgjast með vigtinni. Valdi hún þér einhverju hugarangri skaltu reyna að minnka við þig sykur og fituríka fæðu eins og þér er frekast unnt. Langi þig að borða meira en áður skaltu halda þig að grænmeti, ávöxtum og hrásalati. Gættu þess að nota ekki þyngdaraukninguna sem afsökun fyrir því að byrja aftur. Hafi þér tekist að sigrast á reykingunum ætti þér að reynast auðvelt að fást við aukakílóin.


Löngunarkveisur

Hvað er löngunarkveisa?

Með orðinu löngunarkveisa er átt við tímabil þegar tíðar og sterkar langanir í reyk skjóta upp kollinum. Hver löngunarkveisa er því samsett úr mörgum aðskildum löngunum sem koma með jöfnu millibili.

Hvenær hverfur löngunin alveg?

Flestir sem hætta að reykja segja að maður losni aldrei fullkomlega við löngun í reyk. Það þýðir þó ekki að löngunin sé stöðug og varanleg, heldur að löngunarkveisur geti skollið á hvenær sem er undir vissum kringumstæðum. Það sem einkum hefur áhrif á það hvort löngunarkveisur gera vart við sig er í fyrsta lagi eitthvað í umhverfinu sem áður hefur sterklega tengst reykingum þess sem í hlut á og í öðrum lagi sálarástand hans.

Ein tegund reykingamanna er í sérstakri hættu hvað varðar löngunarkveisur. Það eru þeir sem seilast í tóbakið hverju sinni sem eitthvað bjátar á og einhver spenna er í kringum þá. Slíkir einstaklingar verða því að vera vel á varðbergi og muna að fyrsta erfiðleikatímabilið er verst og standi menn það af sér eru horfurnar á reyklausri framtíð mjög góðar. Segja má með nokkrum sanni að best sé fyrir þessa reykingamenn að hætta þegar allt er í hnút því að þá taka þeir út erfiðasta tímabilið strax í upphafi. Þetta verður þó hver og einn að gera upp við sig. Lang flestir þeirra sem eiga mjög erfitt með að hætta að reykja til frambúðar eru í þessum hópi.

Eru allar löngunarkveisur jafn erfiðar?

Nei, fyrstu kveisurnar eru að öllu jöfnu erfiðastar og standa lengst. Þannig getur fyrsta alvarlega löngunarkveisan komið t.d. viku eftir að hætt er og staðið allt að tíu daga. Tímabil hverrar löngunar í fyrstu alvarlegu kveisunni er mislangt en styttast er frá líður og löngunarlausu tímabilin verða lengri.

Þó að slíkar kveisur geti komið aftur síðar, t.d. þegar utanaðkomandi erfiðleikar steðja að eða eðlilegt þunglyndi sækir að mönnum, er reglan sú að tímabil hverrar löngunar dregst jafnt og þétt saman og er að líkindum komið úr nokkrum mínútum niður í nokkrar sekúndur innan þriggja mánaða.

Þannig getur fjöldi langana í kveisu sem kemur t.d. fimm mánuðum eftir að hætt er, verið allt að því sá sami og í fyrstu erfiðu kveisunni, en tímabil hverrar löngunar er hins vegar að jafnaði mun styttra eða nokkrar sekúndur í stað mínútna áður og kveisan öll stendur að jafnaði skemur.

Reyndu að hugsa meira um löngunarlausu tímabilin en kveisurnar

Flestir sem kvarta mikið undan miklum langvarandi löngunum verða undrandi þegar þeim er ráðlagt að skrá hjá sér löngunarlausu tímabilin því að þau eru mun fleiri og lengri en löngunartímabilin, jafnvel í verstu kveisunum.


>Nikótíntyggigúmmí

Það er nokkuð ljóst að nikótíntyggigúmmí getur reynst mörgum notadrjúgt í baráttu við reykingarnar. Þetta á einkum við um þá sem eru mjög sólgnir í nikótín. Þeir sem reykja pakka eða meira á dag, kveikja í fyrstu sígarettunni innan hálftíma frá því að þeir vakna, reykja mest á morgnana og nota tóbak sem inniheldur mikið af nikótíni eru að öllum líkindum í þessum hópi. Annað sem oft einkennir slíka reykingamenn er að þeir eiga erfitt með að láta vera að reykja þar sem það er bannað og eins þegar þeir eru rúmliggjandi vegna veikinda.

Þeir sem þannig er ástatt fyrir eru líklegri til að geta nýtt sér nikótíntyggjó með góðum árangri. Hafið þó hugfast að það heldur við lönguninni í nikótín og því má búast við einhverjum löngunarkveisum þegar hætt er að nota það.

Best er að reyna fyrst að hætta án þessa hjálpartækis en hafa það við höndina og grípa til þess í neyð fremur en byrja aftur að reykja.

Hvernig er nikótíntyggjó notað?

Tyggjóið er til í tvenns konar styrkleika, 2 og 4 milligrömm. Betri árangur virðist nást með sterkari skömmtunum.

Engin regla er til um það hve mikið á að tyggja daglega en bent er á að fá sér plötu þegar mann langar mjög mikið til að reykja. Þetta getur þýtt allt frá 1-2 plötum á dag hjá sumum upp í 10 hjá öðrum.

Tyggðu rólega uns þú finnur rammt bragð, hættu þá að tyggja um stund og láttu tyggjóið hvíla út við kinnina. Þegar bragðið er horfið skaltu tyggja aftur nokkrum sinnum. Þetta er endurtekið í 15-20 mínútur og þá ætti allt nikótínið úr plötunni að vera búið.

Reyndu að kyngja ekki mjög ört því að nikótínið nýtist best í munninum enda síast það mjög vel inn í blóðið gegnum slímhúð í munni og kinnholi.

Ekki er heldur til nein regla um hve lengi þurfi að nota nikótíntyggjó, noti maður það á annað borð. Oft er miðað við 1-3 mánuði en þó er betra að nota það áfram en byrja aftur að reykja.

Upplýsingar um nikótínlyf er m.a. að finna hér á Lyfja.is


Algengar spurningar

"Á að ákveða að hætta fyrir lífstíð eða taka hvern dag fyrir sig?"

Það er algerlega einstaklingsbundið hvað hentar hverjum og einum í þessu tilliti. Sumir vilja ákveða strax að hætta að reykja fyrir fullt og allt og reynslan hefur sýnt að slíkum einstaklingum vegnar að jafnaði betur en þeim sem tak hvern dag fyrir sig. Hins vegar er það að hætta að reykja nánast eins og ástvinamissir fyrir suma og erfitt að sætta sig við þá tilhugsun að maður sé að yfirgefa "vin" sinn að eilífu.

Slíkir einstaklingar ættu að setja sér einhver mörk, helst þó meira en dag í einu, byrja t.d. á viku og ef það gengur, þá að hafa næsta reyklausa tímabil tvær vikur eða enn lengri tíma. Sumir ákveða t.d. að byrja aftur á elliheimilinu.

"Sakar nokkuð þó að maður reyki við og við?"

Já, í langflestum tilvikum kemur það alls ekki til greina. Tóbak er hér eftir forboðin vara. Ein og ein sígaretta leiðir yfirleitt til þess að menn byrja að reykja á ný og þá í flestum til fellum jafnmikið eða meira en áður. Þó ekki væri nema ein sígaretta, vindill eða pípa, þá er líklegast að það yrði þér að falli.

"Eru til nokkur hjálpartæki sem draga úr lönguninni til að reykja.

Um nikótíntyggjó er rætt sérstaklega hér á undan. Vissulega getur það hjálpað sumum til að hætta alveg að reykja. Dáleiðsla og nálarstunga hefur verið reynd en gangsemi þessara aðgerð er óviss þótt sumir telji að þær hjálpi.

Eitt er víst að það er ekkert sem hjálpar eins vel og viljastyrkurinn samfara vitneskjunni um það hvað vekur löngun til að reykja og hvað ekki.

"Hve langan tíma tekur það mann að ná sér eftir það tjón sem reykingarnar hafa valdið?"

Það er allt undir því komið hvar og hve miklar skemmdirnar eru þegar hætt er. Menn eru umsvifalaust lausir við frekari mengun af tjöru, kolsýrlingi og öðrum óþverra sem reykingum þeirra fylgir og líkaminn tekur að losa sig við hann. Innan fárra daga er andinn orðinn frískari og tennurnar hreinni.

Öndunin ætti að batna á nokkrum dögum eða vikum. Dregið getur úr blóðrásarörðugleikum á skömmum tíma. Hættan á að fá hjartasjúkdóm minnkar ört. Jafnt og þétt dregur úr líkunum á að fá lungnakrabbamein og eftir tíu til fimmtán ár eru þær ekki orðnar stórum meiri en hjá þeim sem aldrei hefur reykt. Sama er að segja um ýmsa aðra sjúkdóma sem reykingar valda. Það liggur í augum uppi að því minna sem þú hefur skaðað líkama þinn því fyrr munu skemmdirnar ganga til baka eða með öðrum orðum, því fyrr sem þú hættir, því betra.

"En ef ég byrja aftur?"

Það verður svo sem enginn heimsendir þó að þú byrjir aftur að reykja. Það þýðir heldur ekki að þú sért eitthvað misheppnaður eða misheppnuð.

Þeir sem byrja aftur reykja því miður oft eins mikið og áður eða jafnvel meira, einkum fyrsta kastið. Ef þú hefur andvara á þér geturðu forðast þessa hættu. Ef ekki, reyndu þá að læra af reynslunni, finna hvað það var sem lét undan, þannig að þér takist að forðast það næst þegar þú hættir. Þó að þú hafir tapað orustu er ekki þar með sagt að þú getir ekki unnið stríðið.

Búðu þig á ný undir að hætta, veldu daginn og láttu aftur til skarar skríða.

Mundu þetta

Þær eru margar skopsögurnar sem sagðar eru um fólk sem hætti að reykja og þú færð eflaust að heyra einhverjar þeirra þegar þú hættir. En láttu þér samt ekki gleymast hve mikið alvörumál er hér á ferð.

Lasleiki, sjúkdómar og dauðsföll af völdum reykinga eru tíðari en flesta grunar. Oftast eru áhrifin svo hægvirk að samhengið liggur ekki í augum uppi. Sé dýpra skyggnst dylst það þó ekki, fremur en hrukkurnar sem tóbakið markar smátt og smátt í andlit reykingamanna.

Það er ekki alltaf auðvelt að hætta að reykja. Takist það, þá er ávinningurinn ótvíræður, jafnvel stórkostlegur.

ÚT ÚR KÓFINU Fræðslurit Krabbameinsfélagsins. Fyrst gefið út í desember 1987. Breytt í apríl 2000.

Efni fengið af reyklaus.is birt með góðfúslegur leyfi