Fræðslugreinar

IStock_80972823_SMALL

Algengir kvillar : Haustkvefið, eða hvað?

Öll höfum við tekið eftir því að kvef, hálsbólga og flensa er algengt vandamál þegar hausta fer og veður fer kólnandi. Sumir vilja tengja þetta við veðuraðstæður og tala gjarnan um að hafa forkælst? En hvað er það sem veldur? Kvef er veirusýking í efri loftvegum (nefi og hálsi) sem stendur oftast í þrjá til sjö daga og er líklega algengasti sjúkdómur sem herjar á menn. Að meðaltali fær hver fullorðinn einstaklingur kvef tvisvar til fjórum sinnum á ári og börn á skólaaldri allt að 12 sinnum á ári.

IStock_63739939_SMALL

Algengir kvillar Veirusjúkdómar : Hvað er Bólusetning?

Bólusetning er ónæmisaðgerð sem ætlað er að koma í veg fyrir alvarlegan smitsjúkdóm.  Bóluefnin eru ýmist unnin úr veikluðum veirum,  bakteríum eða þau innihalda efni sem finnast í þessum sýklum.  Bóluefnin sjálf valda oftast litlum einkennum en vekja upp mótefnasvörun í líkamanum sem kemur í veg fyrir eða dregur úr líkum á að fólk veikist af sjúkdómum sem bólusett er gegn.

IStock_88442153_SMALL

Algengir kvillar : Hvað er lús?

Nú er lúsin farin að stinga sér niður eina ferðina enn í skólum landsmanna. Lúsin fer ekki í manngreiningarálit, það geta allir smitast, en smit er algengast hjá 3-11 ára börnum. Lúsin er afar hvimleið, en hún er ekki á neinn hátt hættuleg.

IStock_38808874_SMALL

Algengir kvillar : Smitvarnir

Þeir sem veita skyndihjálp verða að vera meðvitaðir um þær hættur sem því geta fylgt. Draga má úr hættu á smiti milli manna með ýmsu móti.

Algengir kvillar : Bakverkur

Flestir finna einhvern tíma ævinnar fyrir óþægindum sem lýsa sér með verkjum í mjóhrygg sem leiða stundum út í fætur.

Algengir kvillar : Útferð og/eða sveppasýking

Konur geta haft óverulega, glæra og lyktarlausa útferð án þess að hún sé vísbending um sjúkdóm. Margar konur fá ávallt útferð þegar egglos verður.

Algengir kvillar : Tíðaverkur

Verkir sem fylgja tíðum (blæðingum) eru algengt og oft mikið vandamál, einkum hjá ungum konum.

Tannverkur

Algengir kvillar : Tannverkur

Tannverkur stafar venjulega af bólgu í tannkviku eða í beinvefnum við rótarenda tannar. Tannverkur getur líka stafað af bólgu í tannholdi eða í tannslíðri (tannslíðurbólga). Þessi sjúkdómur stafar líka af gerlum.

Algengir kvillar : Njálgur

Njálgur er sníkjudýr sem lifir í þörmum manna. Ormurinn smitast auðveldlega milli manna með því að egg hans berast inn um munn frá smituðum einstaklingi. 

Nefrennsli

Algengir kvillar : Nefrennsli og nefstífla

Stíflað nef stafar af því að blóðflæði eykst til slímhúðar nefsins. Þá bólgnar slímhúðin og varnar því að loft komist eftir öndunarveginum. Þessu fylgir oft nefrennsli. 

Algengir kvillar : Munnþurrkur

Munnþurrkur stafar meðal annars af of lítilli munnvatnsframleiðslu og getur komið fram við ákveðna sjúkdóma eða sem aukaverkun við töku vissra lyfja.

Algengir kvillar : Líkþorn og inngrónar neglur

Líkþorn er þykknun í hornlagi húðar sem getur myndast á fætinum þar sem lengi og mikið mæðir á, til dæmis á tá sem nuddast í of þröngum skóm.

Kvef

Algengir kvillar : Kvef

Kvef er nánast alltaf veirusýking. Kvefveirur eru fjölmargar og eru stöðugt að breyta sér (stökkbreytingar) um leið og þeim fjölgar þannig að nýjar tegundir eru sífellt að myndast.

Algengir kvillar : Kláðamaur

Mannakláðamaur (scabies) eða bara kláðamaur er örsmár áttfætlumaur (um 0,2-0,4 mm) sem sést varla með berum augum. Hann þrífst bara á fólki og hefur fylgt mannkyninu í þúsundir ára.

Algengir kvillar : Hósti

Hósti er eðlileg aðferð líkamans til þess að hreinsa slím, framandi agnir eða ertandi efni (t.d. tóbaksreyk) úr öndunarveginum. 

Hofudverkur

Algengir kvillar : Höfuðverkur

Höfuðverkjaköst fylgja oft sótthita, til dæmis ef um inflúensu og kvef er að ræða. Þreyta, reykingar og neysla áfengis geta einnig orsakað höfuðverk.

Hofudlus

Algengir kvillar : Höfuðlús

Höfuðlúsin er sníkjudýr sem lifir í hársverði manna. Hún heldur sér fastri með klóm sem grípa um hárlegginn. Lúsin er grágul að lit og er smávaxin, aðeins 2-4 mm löng.

Hiti

Algengir kvillar : Hiti

Sótthiti er óeðlilega hár líkamshiti. Hann er ekki sjúkdómur heldur einkenni sjúkdóms sem oftast má rekja til sýkingar.

Algengir kvillar : Hálsbólga

Verkur eða særindi í hálsi er algengur fylgikvilli kvefs (veirusýkingar). Kokið verður þá rautt og bólgið svo og hálskirtlarnir.

Algengir kvillar : Gyllinæð

Gyllinæð stafar af víkkun bláæða (æðahnútar) við endaþarmsop. Talið er að þessi kvilli hrjái um það bil annan hvern mann einhvern tíma ævinnar.

Algengir kvillar : Gelgjubólur

Gelgjubólur (sem einnig nefnast gelgjuþrymlar eða unglingabólur) stafa af truflaðri starfsemi fitukirtla í húðinni. Fitumyndunin er venjulega óeðlilega mikil og dökkir tappar geta sest í op fitukirtlanna og stíflað rásir þeirra. Þá er talað um fílapensla.

Algengir kvillar : Frunsur

Frunsur (áblástur) lýsa sér með útbrotum þéttskipaðra vessafylltra blaðra sem mynda sár á vörum og við munn og stafa af sýkingu af völdum herpesveira.

Algengir kvillar : Fótsveppir

Fótsveppir eru algengur kvilli, einkum hjá fullorðnu fólki. Þeir fá helst fótsveppi sem nota þröngan skófatnað. Algengustu einkennin eru að húðin flagnar milli tánna og þessu fylgir kláði og sviti milli táa.

Augnthurrkur

Algengir kvillar : Augnþurrkur

Það sem oft er kallað augnþreyta lýsir sér gjarnan með særindum, sviða og kláða og er oft á tíðum vegna augnþurrks. Helsta orsök þurrks í augum er skortur á táravökva.

Algengir kvillar : Exem

Exem lýsir sér sem bólga í húð. Það byrjar oft sem kláði og stundum roði. Síðar myndast rauðleitir hnútar og/eða vessafylltar blöðrur. Ef blöðrurnar springa myndast grunn, vessandi sár. Exemið þróast síðan yfir á þurrara stig þannig að vessinn þornar og hrúður myndast.

Blodrur-i-munni

Algengir kvillar : Blöðrur og sár í munni

Blöðrur og sár inni í munninum, t.d. munnangur, geta stafað af veirum, bakteríum eða sveppum, en stundum fær fólk sár á slímhúð munns aftur og aftur án þess að orsök liggi fyrir