Amitriptyline

Geðdeyfðarlyf | Verðflokkur: G | Lyfseðilsskylt

Virkt innihaldsefni: Amitriptýlín

Markaðsleyfishafi: Actavis | Skráð: 1. apríl, 2008

Amitriptyline er geðdeyfðarlyf. Það tilheyrir flokki þríhringlaga geðdeyfðarlyfja, sem eru svo nefnd vegna efnafræðilegrar byggingar sinnar. Lyf í þessum flokki voru þau fyrstu sem notuð voru við geðdeyfð en verkunarmáti og aukaverkanir þeirra flestra er svipaður. Þau hafa áhrif á flest einkenni geðdeyfðar, bæta skap, auka líkamlega virkni, bæta matarlyst og auka áhuga á daglegu lífi. Þessi áhrif koma aðeins fram hjá sjúklingum með geðdeyfð en sjást ekki ef heilbrigðir taka lyfin. Helstu gallar þríhringlaga geðdeyfðarlyfjanna eru þeir að aukaverkanir eru nokkuð tíðar og að töluverð hætta er á eiturverkunum ef mjög stórir skammtar eru teknir. Virka efnið amitriptýlín hefur einnig nokkur róandi og kvíðastillandi áhrif. Það virkar töluvert meira róandi en önnur skyld lyf og hentar því vel þegar kvíði eða svefntruflanir fylgja geðdeyfð. Amitriptýlín vegur einnig upp þær breytingar sem verða á svefnmynstri sjúklinga með geðdeyfð og svefninn verður eðlilegri. Amitriptýlín er aðallega notað í langtímameðferð við geðdeyfð en það hefur einnig verið gefið við næturþvaglátum hjá börnum og við langvarandi verkjum, t.d. vegna taugaskemmda hjá sykursjúkum.


Notkun á lyfi

Lyfjaform:
Töflur til inntöku.

Venjulegar skammtastærðir:
Fullorðnir: 25-200 mg á dag. Börn 7-10 ára: 10-20 mg fyrir svefn. Börn 11-16 ára. 25-50 mg fyrir svefn. Ekki má tyggja töflurnar.

Hversu langur tími líður uns verkun kemur fram:
2-4 vikur.

Verkunartími:
Ekki að fullu þekktur.

Þörf á að breyta mataræði meðan lyfið er tekið:
Engin.

Geymsla:
Geymist í lokuðum umbúðum við eða undir stofuhita, á þurrum stað varið raka, þar sem börn hvorki ná til né sjá.

Ef skammtur gleymist:
Ef lyfið er aðeins tekið að kvöldi þá á ekki að taka skammtinn morguninn eftir heldur sleppa honum. Í öðrum tilvikum skaltu taka lyfið um leið og þú manst eftir því. Ef stutt er til næsta skammts skaltu sleppa þeim sem gleymdist og halda áfram að taka lyfið eins og venjulega. Ekki taka tvo skammta í einu.

Hvernig á að hætta töku lyfsins:
Sjúkdómseinkenni geta aftur komið fram þegar töku lyfsins er hætt. Ekki hætta töku lyfsins nema í samráði við lækni. Æskilegt er að minnka skammtana smá saman.

Ef tekinn er of stór skammtur:
Leitið læknis í öllum tilvikum. Ef vart verður við einkenni eins og hjartsláttarónot, krampa eða skerta meðvitund skal leita neyðarhjálpar þegar í stað.

Langtímanotkun:
Lyfið skal ekki notar lengur en 3 mánuði samfellt við næturþvaglátum. Ef munnþurrkur af völdum lyfsins er viðvarandi getur það skaðað tannhold og slímhúð í munninum.


Aukaverkanir

Sljóleiki og sjóntruflanir eru algengustu aukaverkanir lyfsins. Sljóleiki kemur fram hjá um 20% sjúklinga sem taka lyfið og sjóntruflanir hjá um 10%. Margar aukaverkanir lyfsins koma aðeins fyrir í upphafi meðferðar en hverfa við áframhaldandi notkun.

Aukaverkun Tíðni Leitið til læknis vegna einkenna Leitaðu strax til læknis Hættu strax töku lyfs
Algeng >1% Sjaldgæf <1% Sem eru alvarleg Í öllum tilvikum    
Aukin matarlyst, þyngdaraukning        
Breytt bragðskyn        
Einbeitingarerfiðleikar        
Gula        
Hiti, slappleiki, lystarleysi og marblettir      
Hjartsláttarónot, aðsvif        
Höfuðverkur, svimi, ógleði        
Krampar      
Minnkuð kynhvöt eða kyngeta        
Munnþurrkur, hægðatregða, aukin svitamyndun        
Náladofi        
Rugl        
Sjóntruflanir, þokusýn        
Skjálfti        
Tannkvillar, tannholdskvillar        
Útbrot, kláði, bjúgur og öndunarerfiðleikar    
Þreyta, sljóleiki        
Þvagtregða      
Erfiðleikar með tal, hreyfitruflanir        

Milliverkanir

Lyfið getur aukið slævandi áhrif annarra lyfja sem bæla miðtaugakerfið eins og svefnlyfja, róandi lyfja og sterkra verkjalyfja. Náttúrulyfið Jóhannesarjurt og getnaðarvarnarlyf til inntöku geta haft áhrif á virkni lyfsins.

Sjá öll lyf sem geta haft áhrif á

Má ekki nota með

Getur haft áhrif á


Varúð

Læknir sem ávísar lyfinu þarf að vita hvort
  • grunur leiki á um þungun eða að þú sért með barn á brjósti
  • þú sért með gláku eða hækkaðan augnþrýsting
  • þú sért með hjarta- eða æðasjúkdóm
  • þú sért með ofnæmi fyrir virka efninu eða einhverju hjálparefnanna
  • þú sért með ofvirkan skjaldkirtil
  • þú sért með stækkaðan blöðruhálskirtil eða eigir erfitt með þvaglát
  • þú sért með sykursýki
  • þú hafir fengið krampa eða sért með flogaveiki
  • þú takir einhver önnur lyf
  • þú sért með skerta lifrarstarfsemi

Meðganga:
Nokkur hætta er á því að lyfið hafi áhrif á fóstur.

Brjóstagjöf:
Lyfið berst í brjóstamjólk og getur haft áhrif á barnið.

Börn:
Lyfið er notað við næturþvaglátum hjá börnum á aldrinum 7-16 ára.

Eldra fólk:
Aukin hætta er á aukaverkunum, minni skammtar eru oft notaðir.

Akstur:
Lyfið getur virkað sljóvgandi, dregið úr viðbragðsflýti og valdið sjóntruflunum. Ekki aka bíl fyrr en reynsla er komin á það hvaða áhrif lyfið hefur.

Áfengi:
Getur aukið sljóvgandi áhrif lyfsins. Áfengi eykur einnig hættu á eitrunum af völdum lyfsins. Almennt er mælt gegn því að neyta áfengis samhliða meðferð með geðdeyfðarlyfjum.

Íþróttir:
Leyft við æfingar og í keppni.


Nánari upplýsingar

Nánari upplýsingar um lyfið er að finna í SPC texta og í fylgiseðli lyfsins, sem má finna á heimasíðu Sérlyfjaskrá. Ef upplýsingar hér stangast á við þær upplýsingar ber að fara eftir SPC texta lyfsins og/eða fylgiseðli.