Lyfja

Garðabrúða er unnin úr rótum og stönglinum sem er í mold. Valeriana officinalis er af garðabrúðuætt. Jurtin vex villt á Íslandi og er tiltölulega óalgeng nema á Suðurlandi. Hún er líka ræktuð í Evrópu, Bandaríkjunum og Japan. Jurtin er frekar há, með litlum hvítum eða ljósbleikum blómum.

Heiti Garðabrúða Valeriana Baldriana Drogen´s Baldrian-B+ (sérheiti náttúrulyfs)

Innihaldsefni Extrakt af rót garðabrúðu (Valeriana officinalis) inniheldur rokfimar olíur og iridóíð. Þrátt fyrir miklar rannsóknir hefur ekki tekist að ákvarða nákvæmlega hvaða efni það eru sem valda verkun úr garðabrúðu. Sennilega er um að ræða blandaða verkun, frekar en verkun eins efnis.

Verkunarmáti Svo virðist sem virku efni garðabrúðunnar bindist lauslega bensódíasepín viðtökum í líkamanum. Það gæti útskýrt hvers vegna notkun á efninu leiði ekki til ávanabindingar og fíknar eins og hin hefðbundnu bensódíasepín lyf (díasepam og alprazólam). Fráhvarfseinkenni koma ekki fram.

Notkun Garðarbrúða hefur verið notuð í meira en þúsund ár sem róandi og svefnbætandi lyf. Garðabrúða þekkist undir heitinu “valium nítjándu aldarinnar”. Garðabrúða: - dregur úr kvíða, - er svefnbætandi og - minnkar taugaspennu.

Rannsóknir Rannsóknir sýna að þeir sem neyta náttúrulyfsins eiga auðveldar með að sofna og að þeir sofi betur. Áralöng notkun og víðtækar, vandaðar rannsóknir benda til þess að garðabrúða sé afar áhrifarík og örugg að því tilskildu að hún sé notuð í því magni sem mælt er með.

Skammtar Skammtar eru ætlaðir fullorðnum, alls ekki börnum yngri en 12 ára. - Við óróa: 150mg 3-4 sinnum á dag. - Við svefnerfiðleikum: 225-300mg, ½-1 klst. fyrir svefn. Hafi læknir ráðlagt aðra skammta skal fylgja fyrirmælum hans.

Aukaverkanir - Ekki þekktar en sjálfsagt er að hafa samband við lækni ef aukaverkana gætir. - Telja má náttúrulyfið hættulaust en ekki liggur fyrir reynsla af ofskömmtunum. - Hafið samband við lækni ef óvæntra einkenna verður vart og sýnið honum umbúðirnar af náttúrulyfinu. - Einkenni ofskömmtunar geta verið lömun, slappleiki, veikur hjartsláttur, óskýr sjón, ógleði og líklega lifrareitrun.

Milliverkanir Hvort garðabrúða geti aukið eða dregið úr virkni annarra lyfja liggur ekki fyrir en þó er hugsanlegt að hún geti haft milliverkanir við róandi lyf og svefnlyf. Í vafatilvikum skal leita ráða hjá lækni eða lyfjafræðingi.

Frábendingar Ófrískar konur og konur með barn á brjósti ættu ekki að nota garðabrúðu án samráðs við lækni. Náttúrulyfið er ekki ætlað börnum. Þótt garðabrúða sé ekki merkt með rauðum varúðarþríhyrningi, eins og lyf sem geta skert hæfni til aksturs bifreiða og notkunar á vélum, er ekki hægt að útiloka slík áhrif fyrr en reynsla er komin á hvaða áhrif náttúrulyfið hefur.

Handhafi markaðsleyfis Dansk Droge A/S Industrigrenen 10, 2635 Ishøj Danmörk

Umboðsaðili á Íslandi Pharmaco hf. Hörgatúni 2 210 Garðabær

Heimildir A. Peirce. Valerian í bókinni Practical guide to Natural Medicines 1th edition,ár? A Stonesong Press Book, New York, bls. 649-651.

G. Samuelsson. Valerian root í bókinni Drugs of Natural Oigin A Textbook of Pharmacognosy 4 th revised edition, 1999. Kristinstads Boktryckeri AB, Kristianstad, Sweeden, bls 263-264.

Drogen´s Baldrian-B+ fylgiseðill endurskoðaður 30. október 2000 hjá Lyfjanefnd ríkisins.