Fólínsýra tilheyrir B-vítamínunum og er því vatnsleysanleg eins og öll hin B-vítamínin. Fólínsýra var fyrst uppgötvuð árið 1941 þegar tókst að einangra hana úr spínatblöðum.
Heiti Fólínsýra Fólasín Folic acid
Uppspretta Grænmeti og kjöt innihalda mest af fólínsýru.
Verkun Fólínsýra gegnir stóru hlutverki í frumuskiptingu. Í líkamanum er fólínsýru breytt í tetrahýdrófólínsýru sem er mikilvæg við myndun amínósýra og kjarnsýra (DNA og RNA). Þetta er ástæðan fyrir því að fólínsýra er svo mikilvæg á fósturskeiði þegar frumuskipting er ör. Fólínsýra er talin koma í veg fyrir galla í taugakerfi fósturs, en hann getur valdið klofnum hrygg.
Notkun - verkun - Til að koma í veg fyrir fæðingargalla og þá helst klofinn hrygg. - Getur dregið úr líkum á því að krabbamein myndist. - Getur minnkað líkur á hjartasjúkdómum. - Spornar við þunglyndi (vægu/miðlungs). - Við pirring í fótum. - Við gigt.
Fólínsýruskortur Það er fremur sjaldgæft að skortur sé á fólínsýru ef fólk borðar fjölbreytta fæðu. Ástæður fyrir skortinum eru margvíslegar, líklegast er þó að það sé ekki nóg af nýtanlegri fólínsýru í fæðunni. Ýmis einkenni fylgja fólínsýruskorti s.s.: - Blóðskortur, - meltingartruflanir, - vannæring, - niðurgangur, - minnkuð matarlyst, - eymsli í tungu, - sljóleiki, - fölvi og - höfuðverkur. Þeim sem einkum er hætt við fólínsýruskorti eru áfengissjúklingar en einnig teljast þungaðar konur í áhættuhóp. Þá er fólki hætt við fólínsýruskorti sem er undir stöðugu og miklu álagi.
Ráðlagðir dagskammtar
| Ungabörn 0-6 mán |
35 mcg |
| Ungabörn 6-12 mán |
50 mcg |
| Börn 1-3 ára |
75 mcg |
| Börn 4-6 ára |
100 mcg |
| Börn 7-10 ára |
150 mcg |
| Karlar 11-14 ára |
240 mcg |
| Karlar >14 ára |
300 mcg |
| Konur 11-14 ára |
240 mcg |
| Konur >14 ára |
300 mcg |
| Konur á meðgöngu |
400 mcg |
| Konur með barn á brjósti |
400 mcg |
Aukaverkanir Engar þekktar.
Milliverkanir Ýmis lyf geta valdið skorti á fólínsýru t.d.: Getnaðarvarnarlyf, sýrubindandi lyf, ýmis sýklalyf, ýmis flogaveikilyf og metótrexat.
Frábendingar Engar þekktar.
Heimildir: H. R. Jóhannesson, S. Ó. Ólafsson. Bætiefnabókin, Handbók um vítamín, steinefni og fæðubótarefni. 1995 Mál og menning, Reykjavík. Bls. 62-65.
http://www.tnp.comAnna Elín Kjartansdóttir, Valdís Beck og Þóra Jónsdóttir, lyfjafræðingar