Omega-3 og D3 vítamín - hver er munurinn?

Þegar ég var að byrja sem grasalæknir fyrir 33 árum þurfti ég varla að spyrja fólk hvort það tæki lýsi. Það tóku allir lýsi (omega-3) og það fljótandi. Lýsi hafði líka verið mikið í umræðunni á árunum 1988 til 2000. Á þessum árum og þar á undan höfðu komið út góðar rannsóknir sem bentu til mikillar gagnsemi omega-3 fyrir hjarta- og geðheilsu. Síðan liðu árin og það dró sífellt úr þessari umræðu. Svo mikið að í dag hafa margir gleymt omega-3. Þegar fólk kemur inn í Lyfju og spyr grasalækninn um ráð þá spyr ég fólk fyrst hvort það taki inn omega-3, lýsi, hörfræolíu eða aðrar omega-3 olíur. Mjög margir í dag taka ekki neitt af þessu og hafa ekki gert lengi eða eru bara að taka omega-3 hylki. Hylkin eru svo annaðhvort of fá eða að olían sé farin að þrána inn í hylkjunum.
Helstu einkenni hjá fólki sem tekur ekki omega-3 eru þurrkur í slímhúð og húð. Það er svona auðveldasta leiðin til að sjá hvort fólk vanti omega-3. Við þornum líka meira hér á landi, bæði út af veðrinu en einnig út af stressi. Það sem omega-3 gerir er að það smyr slímhimnuna og húðina og er væg vörn gegn þunglyndi, bólgustjórnun í líkamanum. Þá lækkar það þríglýseríð í blóði um 15 % og jafnar hormónakerfið og styrkir sjónhimnuna. Fólk svarar oft játandi þegar ég spyr það hvort það taki omega-3: „D3, ég er að taka D3, er það ekki omega-3?“ Það er sem sagt að rugla saman omega-3 við D3, sem er auðvitað alls ekki gott. Hvort tveggja er mjög mikilvægt. En þessi ruglingur skapast af mikilli umræðu um D-vítamín. Við höfum nefnilega náð ótrúlegum árangri í að fræða fólk um mikilvægi D-vítamíns. En auka þarf umræðu um omega-3.
Omega-3 er fjölómettuð fitusýra sem inniheldur virku efnin:
- DHA og EPA = Finnst í fiskiolíu, Krillolíu, þörungaolíu og örþörungaolíu.
- ALA = Finnst í hörfræolíu, chiafræjum, hörfræjum og valhnetum.
Líkaminn breytir ALA að hluta til í EPA og DHA.
Omega-3
Við viljum taka inn efni sem virka og líkaminn getur unnið úr. Þess vegna vísa ég bara á efni sem ég hef reynslu af að virka.
Hörfræolían frá Barleans er kaldpressuð og lífræn og hef ég mælt með henni í yfir 20 ár. Ég er meðvituð um að upptakan er örlítið betri frá lýsi en hörfræolíu. En ef lýsið er ekki kaldunnið þá vantar sum efni sem voru upphaflega í því. Svo er þetta flókið, það er svo mikið af A-vítamínum í kaldunnu lýsi (Dropi) að ekki er gott að taka of stóran skammt af því þá minnkar innihald omega-3 sem við tökum og við þurfum meira en eina til tvær tsk. á dag. Samkvæmt minni reynslu væri gott að miða notkunarskammtinn af Dropa og hörfræolíu við 80 kg manneskju.
- Hörfræolía 15 til 20 ml á dag eða 1-1 /2 msk.
- Dropi 10 ml á dag eða 2 tsk.
D 3 - vítamín eykur upptöku á kalki og fosfór fyrir bein sem er nauðsynlegt fyrir ónæmiskerfið og hvernig líkaminn tjáir sig gegn sýkingum og annarri starfsemi. D-3 eru góð fyrir eðlilega vöðvastarfsemi og starfsemi taugakerfisins. Svo af því að D- vítamín er hormón þá hefur það miklu víðtækari áhrif á líkamann. Ein ný grein ( Sheila A. Doggell 2026) um möguleg áhrif D-vítamíns á MS (Multiple sclerosis) birtist í vor. Þar kemur fram að skortur á D-3 vítamíni hafi áhrif, en það kemur ekki eins skýrt fram hver áhrif þess eru eitt og sér.
Hafðu í huga
- D-3 vítamín er EKKI omega-3 fitusýra.
- Fyrir þá sem eiga í erfiðleikum að taka inn olíur þá virkar fyrir flesta að setja olíu í krukku með vatni og hrista mjög vel og drekka.
- Omega-3 er eins og smurolía fyrir öll líkamskerfin.
- D-vítamín verður að taka inn á veturna.
- Omega-3 verður að vera í kæli ef það inniheldur engin þráavarnaefni.




































