E-vítamín
E-vítamín er eitt af aðal andoxunarefnum líkamans og leikur lykilhlutverk í því að vernda frumur gegn skemmdum. Það hefur einnig jákvæð áhrif á húð, æðakerfi og ónæmiskerfið. Þar sem E-vítamín er fituleysanlegt geymist það í líkamanum, aðallega í fituvef og lifur, sem tryggir stöðugt framboð ef næg inntaka er til staðar.
Hlutverk E-vítamíns í líkamanum
Hvar finnst E-vítamín?
E-vítamín finnst aðallega í fituríkum fæðutegundum:
Jurtaolíur
- Sólblómaolía
- Hveitikímsolía
- Ólífuolía
Hnetur og fræ
- Möndlur
- Heslihnetur
- Sólblómafræ
Aðrar uppsprettur
- Avókadó
- Spínat
- Heilkorn
Hverjir gætu þurft meira E-vítamín?
Flestir fá nægilegt magn úr fjölbreyttu mataræði. Auknar þarfir geta þó verið hjá:
- Einstaklingum með skerta fitufrásogshæfni (t.d. celiac, Crohn’s, lifrar- eða brisvandamál)
- Fólki með mjög fituríkt oxunarálag – t.d. mikið álag, mengun eða reykingar
- Eldra fólki með skerta næringarupptöku
Fyrir fullorðna er almennt miðað við um 10–15 mg á dag, en magn getur verið breytilegt eftir kyni, aldri og heilsufari.
Einkenni skorts á E-vítamíni
Skortur er sjaldgæfur en getur valdið:
- Vöðvaslappleika
- Skertum viðbrögðum ónæmiskerfis
- Jafnvægistruflunum eða taugavandamálum
- Þurrri húð
Hjá börnum getur skortur haft áhrif á taugakerfið og sjón.
Ofneysla og varúð
E-vítamín er fituleysanlegt og safnast upp í líkamanum. Mjög háir skammtar úr bætiefnum geta:
- aukið blæðingarhættu
- haft áhrif á lyf sem þynna blóð
- valdið ógleði eða magaverkjum
Best er að fylgja ráðlögðum dagskammti og ráðfæra sig við heilbrigðisstarfsmann ef teknir eru hærri skammtar til lengri tíma.
Tengdar vörur
Hvaða hópar þurfa að fara varlega í að taka inn E-vítamín ?
- Einstaklingar á blóðþynningarlyfjum
- Einstaklingar sem eru að fara í skurðaðgerð. Ráðlagt að hætta inntöku 1-2 vikum fyrir aðgerð.
- Einstaklingar sem taka statín eða blóðþrýstingslyf í háum skömmtum
- Einstaklingar með nýrnabilun eða skerta nýrnastarfsemi
Athugið að mikilvægt er að ráðfæra sig við lækni í tengslum við inntöku. Athugið að þetta er ekki tæmandi listi.